Phần Lan là một non sông non trẻ con - với lịch sử lập quốc mới chủ yếu thức ban đầu từ năm 1917 trên hầu như mảnh vỡ lẽ của đế quốc Nga Sa hoàng. Mặc dù nhiên, trong suốt sản phẩm trăm năm kia đó, Phần Lan đã và đang hiểu rất rõ ràng về hầu hết thách thức cũng tương tự cạm bẫy bất khả kháng, khi bị kẹt thân hai quyền năng “hùng bá”: Thụy Điển và Nga.

Bạn đang xem: Lịch sử đối đầu giữa nga và phần lan


Ngã ba hạnh phúc

“Phần Lan đã luôn là một khu vực nhỏ dại ở phương Bắc, nối giữa Đông và Tây. Lịch sử Phần Lan là mẩu truyện về những con đường thương mại, sự va đụng giữa những nền văn hóa, và cuộc sống cạnh những người dân hàng xã hùng mạnh” – Trang www.infoFinland.fi khái quát.

Thời điểm đầu tiên mà đa số thư tịch cổ bắt đầu nhắc mang đến Phần Lan là vào lúc thế kỷ XII-XIII. Đó cũng chính là quãng thời hạn nhà cúng Thiên Chúa giáo La Mã (Roman Catholic) bắt đầu tiến hành “Cuộc thập trường đoản cú chinh phương Bắc”, với lực lượng nòng cột là Đoàn hiệp sĩ Teuton, nhằm đưa các khoanh vùng “ngoại đạo” sau cuối ở châu Âu về dưới tầm hình ảnh hưởng. Và đó cũng là khi “Tổ hòa hợp Hansa” - một mạng lưới thương mại do những thương nhân Bắc Đức thành lập và hoạt động - trở nên tân tiến đến thời cực thịnh.

Phần Lan là 1 trong những giao điểm đặc biệt quan trọng nằm trong màng lưới ấy. Vịnh Phần Lan là địa điểm lý tưởng để những đội tàu buôn (và cả chiến hạm) từ đại dương Baltic vào trú ẩn, tiếp thêm nước ngọt với lương thực, trao đổi hàng hóa và thu cài đặt da thú cũng tương tự các sản đồ vật xứ lạnh…

Vùng đất nhỏ dại bé ấy, từ khôn xiết sớm, đã là một trong trung trung khu thương mại, cũng là một trong những “trọng địa” bên trên “biên cương cứng tôn giáo” – “tiền đồn” của Roman Catholic. Ở bên kia lằn ranh, Giáo hội chính thống giáo Đông phương (Orthodox Church) cũng xây dựng hầu như trung tâm như vậy trên khắp đất Nga cổ, tiêu biểu là Novgorod. Cuộc Đại ly giáo Đông – Tây tạo cho những sự đối đầu gay gắt, trong cả ở khu vực miền bắc Âu khu đất rộng fan thưa này, và những mối lợi mang lại từ giao thương lại càng khiến nó trở yêu cầu gay gắt.

Trạng thái độc lập tương đối bước đầu được xác lập từ thời điểm năm 1323, với Hòa ước Noeteborg.


Phần Lan thời sơ khai.

Từ Hòa mong Noeteborg mang đến Hiệp ước Abo

Với hòa cầu Noeteborg, nhiều phần lãnh thổ Phần Lan hiện đại nằm vào “cương vực” của Thụy Điển. Tuy nhiên vậy, sinh hoạt phía Tây Phần Lan, đức tin theo học thuyết Roman Catholic vẫn chiếm ưu thế, còn phía Đông lại chịu ảnh hưởng của đạo giáo Orthodox. Ranh giới này vẫn còn đó tồn tại mang đến tận bây giờ, và điều khác biệt chỉ là: Sau cuộc cải cách tôn giáo cố kỉnh kỷ XVI, lý thuyết Tin lành đã sửa chữa Thiên Chúa giáo La Mã.

Trong khoảng 500 năm, lịch sử Phần Lan cũng đó là lịch sử Thụy Điển. Phần Lan là vùng đệm của Thụy Điển chia cách với các kình địch phía Đông - ví dụ là các lân quốc Rus Kievans tuyệt đế quốc Nga Sa hoàng sau này, mặc dầu đường biên giới nhiều lần thế đổi, từ công dụng của các trận chiến tranh khác nhau.

Người Phần Lan, vì vậy, cũng từ xem bản thân thuộc Tây Âu. Qua 5 thế kỷ gắn thêm bó quan trọng với Thụy Điển (cũng như những láng giềng Sphotoworld.com.vninavia), di sản văn hóa truyền thống phương Tây đã lấn vào tâm thức của họ. Trong số chiến công lừng lẫy của Gustav Adolf Đại đế hay Karl XII – các bậc quân chủ phi thường của đế quốc Thụy Điển - những đơn vị binh lực Phần Lan phần đông góp mặt, góp sức. Tuy vậy, Phần Lan đôi khi cũng vẫn gia hạn kết nối với những trung tâm thương mại dịch vụ phía đông và nhà thờ Chính thống giáo.

Hiệp ước Abo (1743) là 1 trong dấu mốc kỷ niệm khác, trong lịch sử vẻ vang riêng của nước nhà Phần Lan. Nó ghi lại sự cực thịnh của đế quốc Nga kề bên sự giảm sút của đế quốc Thụy Điển, với cũng là điểm mốc của một chương mới so với địa thiết yếu trị Bắc Âu.

Theo Brỉtanica, do chiến bại trong cuộc chiến tranh Thụy Điển -Nga (1741-1743), Thụy Điển cần phải nhượng lại cả một dải bờ cõi phía phái mạnh Phần Lan đến Nga. Song, thực tế, từ sau thời điểm Pyotr Đại đế dẫn dắt nước Nga giành thành công trong Đại chiến phương Bắc (năm 1721), Thụy Điển đã mất Estonia, Lovinia, Ingria cùng Karelia (nghĩa là phần lớn duyên hải Đông Nam biển khơi Baltic) vào tay Nga.

Xem thêm: Quê Hương : Tình Yêu Của Những Người Con Xa Xứ, Những Người Con Xa Xứ

Năm 1741, Thụy Điển kín (thông qua những nhà hòa giải bạn Pháp) xúc tiếp với Elizabeth, đàn bà của Pyotr Đại đế. Elizabeth gật đầu trả lại những vùng cương vực Baltic cho Thụy Điển, đổi lấy sự cung ứng của Thụy Điển trong cố gắng nỗ lực giành mang ngai quà của Nga trường đoản cú tay một cậu nhỏ xíu đang được để trên ngai vàng nước Nga: Ivan VI. Mon 7-1741, Thụy Điển tuyên chiến cùng với Nga, và nêu đk là họ vẫn chỉ rút lui khi Elizabeth trở thành hoàng hậu Nga. Tuy nhiên thua trận Vilmanstrand (tháng 8-1741), quân Thụy Điển vẫn tiến về St.Petersburg. Tai hại của họ đối với kinh đô Nga đang tạo điều kiện cho Elizabeth tổ chức một cuộc thay máu chính quyền thành công (ngày 6-12 – tức ngày 25-11 theo định kỳ cũ - năm 1741). Sau đó, phía Thụy Điển rút quân về Phần Lan.

Vấn đề là, sau đó, Elizabeth sẽ không tiến hành cam kết. Quân nhóm Nga nhanh chóng đánh tới Helsingfors và Abo (Turku ngày nay) và chiếm một phần lớn lãnh thổ Phần Lan. Đến năm 1742; Nga, tận dụng cuộc rủi ro kế vị ở Thụy Điển, đã kiến nghị trả lại phần nhiều Phần Lan giả dụ Thụy Điển gật đầu ứng viên kế vị ngôi vua Thụy Điển được Nga cỗ vũ - Adolf Frederick.

Người Thụy Điển đồng ý, và thỏa thuận cuối cùng, được cam kết kết trên Abo (tháng 8-1743), trao cho Nga một dải phía phái mạnh Phần Lan bao hàm các thành phố Vilmanstrand và Frederikshamn. Quân đội Nga sẽ ra khỏi phần còn lại của Phần Lan khi Adolf Frederick xác định trở thành hoàng thái tử kế vị. Suốt trong quãng thời gian đó, các lực lượng Nga được phép chiếm đóng Thụy Điển, nhằm bảo đảm an toàn rằng không tồn tại gì cản trở kế hoạch này. Nhưng, ảnh hưởng của Nga ở Thụy Điển chỉ lâu dài trong thời gian ngắn. Tất cả quân nhóm Nga triệt thoái ngoài Thụy Điển vào tháng 7-1744, với Adolf Frederick nhanh chóng xong xuôi sự nhờ vào vào Nga.

Các công cụ về khu vực của hiệp ước này thì kéo lâu dài hơn hơn. Năm 1788, trong khi Nga có cuộc chiến tranh với đế quốc Ottoman, Thụy Điển đã cố kỉnh gắng biến hóa các điều khoản. Vua Gustav III đòi Nga trả lại Karelia cùng Phần Lan, rồi tuyên chiến với Nga (tháng 6-1788). Tuy vậy giành được một số chiến thắng trên chiến trường, nhưng mà Thụy Điển vẫn không đủ tài năng khiến nước Nga bắt buộc nhượng bộ. Những đường biên giới được tùy chỉnh bởi Hiệp cầu Abo vẫn được giữ nguyên cho đến tận năm 1809 (Hiệp mong Frederikshamn).

Và Phần Lan cũng vẫn bị phân chia cắt, vị sự va chạm của các toan tính bao gồm trị cường quyền.


Quân đội Phần Lan vào Chiến tranh nhân loại lần thiết bị hai.

Giá của độc lập

Sau Hiệp cầu năm 1809, Sa hoàng Alexander I ban bỏ phần Lan vị thế của một Đại công quốc. Vào thời kỳ ách thống trị của Nga, Phần Lan biến chuyển một khu vực quan trọng được trở nên tân tiến theo lệnh của Hoàng đế. Ví dụ, thành phố Helsinki được xây cất để đổi mới một đô thị hàng đầu ở biển khơi Baltic.

Trong Đại chiến nhân loại lần máy hai, Phần Lan dấn mình vào liên minh cùng với Đức nhằm tiến công Liên Xô. Kết quả: Năm 1944, Phần Lan tuyên cha rút ngoài cuộc chiến, cam kết “Thỏa mong đình chiến”, đồng ý bồi hay 300 triệu USD (theo tỷ giá thời đó, trả bằng hàng hóa trong tầm 6 năm), và chịu đựng mất thêm phần đất Petsamo bên trên bờ Bắc Băng Dương.

Cuối cùng, Phần Lan vẫn chính là một non sông độc lập, đến tận bây giờ. Song, phần lớn gì đã xảy ra trong lịch sử dân tộc của họ, thì vẫn luôn luôn là những bài học đáng giá, về kiểu cách tồn trên cạnh những người láng giềng quyền lực.


* tên của kinh kì Phần Lan cũ, cũng là đô thị cổ điển nhất - Turku - có nghĩa là “nơi giao thương” trong ngôn ngữ Bắc Âu cổ. Ước tính, theo giới phân tích lịch sử, con tín đồ đã hiện hữu ở trên đây từ Kỷ băng hà (khoảng năm 8.800 TCN), định cư dọc theo những tuyến mặt đường thủy, cùng xây dựng phần đa cơ sở mua sắm - đàm phán sản đồ vật sơ khai.

* tp. Hà nội hiện trên của Phần Lan - Helsinki - được hiện ra như một đối trọng thương mại dịch vụ với Tallin ngơi nghỉ phía nam biển khơi Baltic. Helsinki trở thành hà nội thủ đô Phần Lan năm 1812. Năm 1817, một trận hỏa hoán vị thiêu rụi Turku, càng củng cố vị thế của “tân đô”.