Con dâu của Vua - một danh xưng ít biết

Năm 2000 shop chúng tôi đến Huế, một trong những nội dung của chuyến hành trình là đáp án cho được câu hỏi: "Con dâu của nhà Vua thì hotline là gì". Chúng tôi đã thuyệt vọng hoàn toàn khi những hướng dẫn viên phượt và nhắc cả hướng dẫn viên tại các khu vực cố đô đa số trả lời mọi cá nhân mỗi phách, dù có người cảnh giác xin khất về mày mò để vấn đáp vào hôm sau. Đến nay, qua khám phá dù vụ việc chưa thật cụ thể nhưng hoàn toàn có thể hiểu, tên gọi của hoàng tộc là khôn cùng phức tạp, nó tùy ở trong vào từng vương triều, từng quốc gia, thời đại... Khác biệt để quy ra một chiếc danh xưng.

Bạn đang xem: Con dâu vua gọi là gì

Dưới đây công ty chúng tôi xin đăng sở hữu 02 bài nghiên cứu và phân tích sưu khoảng được, hi vọng thỏa mãn phần nào ý khát khao khám phá về một danh xưng Hoàng tộc.

Con dâu của nhà vua thì điện thoại tư vấn là gì? Nguyễn Phúc Vĩnh Ba

*
Phủ thiếp Hoàng Thị Cúc của vua Phụng Hoá Công. Trong tương lai ông Hoàng Phụng Hoá trở nên vua Khải Định, bà được phongTam giai HuệPhi,rồi Đoan Huy Hoàng Thái Hậu, thường điện thoại tư vấn là Đức từ bỏ Cung khi nhỏ bà, vua Bảo Đại, lên ngôi.

Vợ của một nhà vua được call là Hoàng hậu, đàn ông vua là Hoàng tử, đàn bà vua là Công chúa, rể vua là Phò mã. Đó là gần như điều mọi tín đồ đều biết. Thay nhưng, nhỏ dâu công ty vua thì call là gì, lại là 1 trong những điều làm đa số mọi tín đồ thắc mắc.

Đây cũng là việc khá dễ hiểu. Trước đây các triều đại quân chủ phong con kiến của ta cũng tương tự Trung Hoa đều phải sở hữu quan niệm trọng nam khinh thường nữ. Thiếu phụ thường sống trong nhà, lo quá trình nội trợ, sinh nuôi con cái, không được đi học…, hầu hết họ không đóng góp một vai trò làng hội gì khiến cho họ ít được đề cập đến trong sinh hoạt xã hội. Vậy bắt buộc ngay cảkhi bọn họ là dâu của nhà vua, gọi họ là gì cũng ít được giấy tờ đề cập.

Học đưa An đưa ra trong “Chuyện Đông, Chuyện Tây” tập I đã trả lời bạn phát âm như sau:

Con dâu của vua điện thoại tư vấn là hoàng tức(皇媳). Hoàng là 1 trong thành tố chỉ đầy đủ gì ở trong về công ty vua, liên quan đến vua. Có nghĩa là dạng tắt của tức phụ đang trở nên thông dụng, tức là con dâu. Nhỏ rể của vua vốn được điện thoại tư vấn là hoàng tế (皇婿, tế là rể).. Từ đời Nguỵ, đời Tấn, chàng rể được phong làm làm phụ mã đô uý, gọi tắt là phụ mã, âm xưa là phò mã. Đây là 1 chức quan chăm trách chuyện ngựa chiến xe mang lại nhà vua, anh chàng hoàng tế được cái tên phò mã là nhờ ở chức này (tr.50, 51)

Ông An Chi trả lời vậy là hoàn toàn đúng theo phương diện ngữ nghĩa. Hoàng tức là tên gọi tầm thường của dâu bên vua.. Họ còn gặp từ ‘tức’ này trong thuật tử vi phong thủy với cung ‘tử tức’ nói về con và dâu.

Tuy nhiên, lạ một điều Hán Việt từ Điển của núm Đào Duy Anh, từ điển giờ Việt của Văn Tân,Từ điển từ Hán Việt của Lại Cao Nguyên, trường đoản cú điển Trung Việt của NXB khoa học Xã hội, HN, 1996, từ bỏ điển giờ đồng hồ Việt của Hoàng Phê đều có từ ‘hoàng tử’ mà không tồn tại từ ‘hoàng tức’. Điều này cho bọn họ thấy từ trên được áp dụng không khá thông dụng. Công ty chúng tôi cũng ko rõ ở sách báo nào ngày trước có thực hiện từ này.

Nếu xem báo mạng và phim hình ảnh hiện nay, chúng ta hẳn sẽ chạm mặt từ thái tử phi hoặc hoàng tử phi được dùng để chỉ các nàng dâu của nhà vua. Các từ này về mặt ngữ nghĩa cũng trọn vẹn đúng. Theo Hán Việt tự điển của Thiều Chửu, nghĩa sản phẩm công nghệ 3 của từ phi: vợ của thái tử và những vương hầu được điện thoại tư vấn là vương phi. (tr.126).

Vậy thì triều Nguyễn, triều đại quân chủ sau cùng của nước ta, gọi các cô gái dâu chính là gì?Tham khảo một trong những gia phả hiện đang rất được lưu duy trì tại những phủ, phòng cửa hàng chúng tôi ghi nhận như sau:

a. Theo gia phả ở trong phòng Trấn Tịnh Quận Côngthì như sau:

Hoàng tử máy 45 Miên Dần đã làm được vua phụ vương Minh Mệnh ban cho ngân sách chi tiêu (sách làm bởi bạc) vào năm Canh Tý (1840). Ông gồm 06 cô vợ như sau:

1.Nguyên Cơ huý Hoàng thị ….2.Đệ tuyệt nhất phủ thiếp huý Lê Thị …3.Đệ nhị phủ thiếp huý Nguyễn Văn Thị …..4.Đằng thiếp huý è cổ thị ……5.Đằng thiếp huý nai lưng thị …..6.

Xem thêm: Các Kiểu Dữ Liệu Cho Số Điện Thoại Trong Sql Server 2005? Kiểu Dữ Liệu Cho Số Điện Thoại Trong Sql

Xuất thiếp huý nai lưng Thị ……

b. Theo gia phả ở trong phòng Thuỵ Thái Vươngthì như sau:

Hoàng tử Hồng Y là nhỏ Đức vua Thiệu Trị. Ông bao gồm 05 cô vợ như sau:

1.Thuỵ Thái vương Phi Lê Thị …. Thụy Trang Thục.2. Phủ thiếp Ðệ nhất phòng è cổ Thị …… thụy Đoan Thục.3. Phủ Thiếp Đệ Nhị Cơ Nguyễn Gia Thị …. Thụy là Trinh Khiết.4. Phủ Thiếp Đệ Tứ Phòng Trưởng con gái Quan Kỳ Sự Lê Chương Thị đặc phong con gái Tổng quản Nghi Nhân thụy là Thục Hiền.5. Phủ Thiếp Đệ Ngũ Phòng hồ nước Thị …. Thụy là Đông Phát.

Gia phả của nhà Tuy Lý Vương, Hoà Thạnh vương mà công ty chúng tôi xem được cũng cần sử dụng từ phủ thiếp như hai phòng trên.

c. Theo Wapedia – Wiki: Lễ cưới tín đồ Việt, phần 1. 4. Lễ nghi cung đình, gồm một đoạn như sau:

Lễ cưới trong giới quý tộc, quan tiền lại ở các triều đại phong kiến nhìn tổng thể giống với tục cưới gả của trung quốc là căn cứ vào sáu cách (lục lễ), có thể rút sút hay phối hợp nhưng được sắp đặt cầu kỳ, tỷ mỉ, trang trọng và sang chảnh hơn vào dân gian. Bài toán dựng vk gả ông xã hoàn toàn do cha mẹ chủ trương với theo lối "cha người mẹ đặt đâu con ngồi đấy". Hoàng tử lấy vk chính call là "nạp phi" với "nạp thiếp" khi lấy vợ thứ (khi về nhà chồng, cô dâu được hotline là phủ phi hay đậy thiếp), và công chúa lấy ông chồng gọi là "hạ giá" (chú rể được phong Phò mã Đô uý).

d. Ở một tứ liệu khác là “Chuyện các bà vào cung” (Maxreading.com) thì ghi như sau:

“Bà họ Trương là ái người vợ quan đại thần Trương Như cương cứng được cưới có tác dụng phủ thiếp lúc vua Khải Định còn là một ông Hoàng Phụng con tạo ở Tiềm đế (sau xây thành cung An Định)….”

e. Người sáng tác Nguyễn Đắc Xuân trong “Chuyện nội cung các vua” thì viết:

“Tiếng lành đồn xa. Lúc hoàng tử Đảm – nhỏ thứ tứ của vua Gia Long - đến tuổi lập phủ thiếp, cô (Ngô Thị) chủ yếu được lựa chọn sau cô Hô Thị Hoa, người gốc Gia Định. Bà Hoa ra đời hoàng tử Miên Tông (sau này là vua Thiệu Trị) năm 1807…..” (tr.24) hay “Vào cuối đời Minh Mạng, hoàng tử Miên Thẩm được xuất phủ, lập tủ riêng sinh sống phường Liêm Năng (phía đông Lục cỗ trong tởm Thành) nạp phủ thiếp (lấy bà Trương Thị Thứ, con gái Trương Đăng Quế - tín đồ Quảng Ngãi)” (tr.46).

Nói bắt lại, từ một trong những tư liệu trên, chúng ta cũng có thể thấy rằng dưới triều Nguyễn, dâu ở trong nhà vua được call là phủ thiếp (府妾). ở kề bên đó, nếu đậy thiếp là vợ chính thì có cách gọi khác là Nguyên Cơ (dẫn theo gia phả phòng Trấn Tĩnh), còn ví như ở vật dụng bậc thấp hơn đậy thiếp thì hotline là Đằng thiếp (藤妾:vợ thứ) tốt Dắng thiếp (媵妾:vợ hầu). Cần chú ý là Nguyên Cơ không giống với Nguyên Phi. Nguyên Phi chỉ bà xã vua (hay người dân có tước Vương, như theo gia phả ở trong phòng Thuỵ Thái), lấy một ví dụ Nguyên phi Ỷ Lan, vợ của vua Lý Thánh Tông.

Vậy ta phát âm phủ thiếp là gì? bên dưới triều Nguyễn, từ bỏ này contact đến tự “xuất phủ”. Theo một bài viết của Lê quang đãng Thái:

“Sách Tùng Thiện vương vãi (1819 - 1870) vày hậu duệ của Thi ông là Ưng Trình với Bửu chăm sóc ấn hành năm 1970 để kỷ niệm 100 ngày mất của ông nội, cụ nội bản thân đã cho người đời có một ý niệm về hình ảnh của phủ đệ:

“Theo lệ, những hoàng tử lên 14, 15 tuổi thì buộc phải xuất phủ, nghĩa là buộc phải ra ở bên cạnh Tử Cấm Thành, biệt lập gia đình như Võ Xuân Cẩn vẫn tâu, xin ơn cho những hoàng thân, hoàng tử. Tùng Thiện vương xuất tủ ở ngang với tủ Tuy Lý vương, tại phường Liêm Năng trong ghê Thành, phía đông Lục Bộ…

Suy ra, phủ thiếp là bà xã (thiếp) của một hoàng tử đã đi vào tuổi trưởng thành và cứng cáp (xuất phủ), có nhà ở và mái ấm gia đình riêng.

Cách call này của riêng rẽ triều Nguyễn khác biệt với biện pháp gọi của các triều đại phong loài kiến Trung Quốc. Âu cũng chính là một sáng chế có ý thức chủ quyền của chi phí nhân bọn chúng ta. Rất mong muốn trao thay đổi cùng những nhà nghiên cứu khác.

Nguyễn Phúc Vĩnh Ba

Bài nghiên cứu và phân tích thứ 2.

Xưng hô trong hoàngtộc

*
I. Cha, người mẹ vua

1. Tước hiệu:

*Từ thời Hán mới bước đầu có những tước hiệu dưới đây. Trước kia chỉ gọi bình thường là Quốc lão/Quốc mẫu

Bà của vua = Thái hoàng thái hậu

Cha vua (người cha chưa từng có tác dụng vua) = Quốc lão

Cha vua (người thân phụ đã từng làm cho vua rồi truyền ngôi mang lại con) = Thái thượng hoàng

Mẹ vua (chồng trước đó chưa từng làm vua) = Quốc mẫu

Mẹ vua (chồng đã từng có lần làm vua) = Thái hậu

Mẹ kế (phi tử của vua đời trước) = Thái phi

*Theo quy định hậu phi sẽ thành Thái hậu phải trường vừa lòng vua là con thê thiếp thì bà bầu ruột vua chỉ được phong thái phi

2. Xưng hô khi nói chuyện:

Quốc lão/Thái thượng hoàng: Ta

Thái hoàng thái hậu/Quốc mẫu/Thái hậu: Ai gia/ta/lão thân

*Khi nói chuyện với tín đồ dưới cấp cho thì sẽ call thẳng tên hoặc điện thoại tư vấn theo tước đoạt hiệu…

====================

II. Vua

1. Tước đoạt hiệu:

Thời Hạ – yêu quý – Chu: Vương

Thời Xuân Thu – Chiến Quốc:

Vua các nước lớn: vương vãi (ví dụ: Sở vương, Ngô vương…)Vua những nước bé dại (chư hầu) : Hầu/Công/Bá (ví dụ: è cổ hầu, Tề công….)

Thời Tần về bên sau: Hoàng đế

Riêng những vua đầu triều Nguyên cùng Thanh: Đại Hãn

2. Tự xưng:

Thời Hạ – yêu thương – Chu: Vương/Ta

Thời Xuân Thu – Chiến Quốc: trái nhân

Thời Tần: Trẫm

Chư hầu thời Tam Quốc: Cô gia

Sau thời Tam Quốc: Trẫm/Quả nhân

Riêng những vua đầu triều Nguyên và Thanh: Ta

3. Xưng hô khi nói chuyện:

Xưng hô cùng với Thái thượng hoàng/Thái hậu… : Phụ hoàng, mẫu hậu, …

Xưng hô cùng với chư hầu : hiền lành hầu hoặc hotline theo tước hiệu

Xưng hô cùng với hậu phi…: Ái hậu/ái phi..

Xưng hô với hoàng tử, công chúa…: Hoàng nhi hoặc call theo tước hiệu hoặc call tên thân mật…

Xưng hô với các quần thần : Chư khanh/chúng khanh/ái khanh…

====================

III. Hậu phi

1. Tước hiệu: Phân theo level theo quy định

Thời Hạ – yêu mến – Chu tới thời Tần Thủy Hoàng

1. Vương vãi hậu

2. Phu nhân

3. Tần

4. Vắt phụ

5. Ngự thê

==========================

Thời Tây Hán

1. Hoàng hậu

2. Chiêu nghi

3. Chiêu nghi

4. Tiệp dư

5. Khinh thường nga

6. Dung hoa

7. Mỹ nhân

8. Bát tử

9. Sung y

10. Thất tử

11. Lương nhân

12. Trưởng sử

13. Thiếu hụt sử

14. Ngũ quan

15. Thuận thường

16. Cung nhân: Vô quyên, cộng hòa, dại dột linh, Bảo lâm, Lương sử, Dạ giả

==========================

Thời Đông Hán

1. Hoàng hậu

2. Quý nhân

3. Mỹ nhân

4. Cung nhân

5. Thái nữ

==========================

Thời Bắc Tề

1. Hoàng hậu

2. Tả Nga anh, Hữu Nga anh (ngang Tả Hữu quá tướng)

3. Thục phi (ngang tướng mạo quốc)

4. Tả Chiêu nghi, Hữu Chiêu nghi (ngang Nhị Đại phu).

5. Tam Phu nhân: Hoằng đức, bao gồm đức, Sùng đức (ngang Tam Công)

6. Tam Tần: quang đãng du , Chiêu huấn, Long huy (ngang Tam Thượng khanh)

7. Lục Tần: Tuyên huy, ngưng huy, Tuyên minh, Thuận hoa, ngưng hoa, Quang

huấn ( ngang Hạ Lục khanh)

8. Cố kỉnh phụ (Tòng tam phẩm)

9. Ngự chị em (Chính tứ phẩm)

10. Tài nhân

11. Thái nữ

==========================

Thời bên Đường

1. Hoàng hậu

2. Chủ yếu nhất phẩm: Quý phi, Thục phi, Đức phi, hiền lành phi (sau đời Đường Huyền Tông thay đổi thành: Quý phi, Huệ phi, Lệ phi, Hoa phi)

3. Tòng tuyệt nhất phẩm: Quý tần

4. Chính nhị phẩm: Chiêu nghi, Chiêu dung, Chiêu viên, Tu nghi, Tu dung, Tu viên, Sung nghi, Sung dung, Sung viên (sau đời Đường Huyền Tông đổi thành: Thục nghi, Đức nghi, nhân hậu nghi, Thuận nghi, Uyển nghi, Phương nghi)

5. Chủ yếu tam phẩm: Tiệp dư

6. Chính tứ phẩm: Mỹ nhân

8. Chính lục phẩm: Bảo lâm

9. Thiết yếu thất phẩm: Ngự nữ

10. Chủ yếu bát phẩm: Thái nữ

==========================

Thời Tống – Nguyên

1. Hoàng hậu

2. Bao gồm nhất phẩm: Thần phi, Quý phi, Thục phi, Đức phi, hiền đức phi

3. Chủ yếu nhị phẩm: Đại nghi, Quý nghi, Thục nghi, Thục dung, Thuận nghi, Thuận dung, Uyển nghi, Uyển dung, Chiêu nghi, Chiêu dung, Chiêu viên, Tu nghi, Tu dung, Tu viên, Sung nghi, Sung dung, Sung viên

4. Chính tam phẩm: Tiệp dư

5. Chủ yếu tứ phẩm: Mỹ nhân

6. Chủ yếu ngũ phẩm: Tài Nhân, Quý nhân

==========================

Thời bên Minh

1. Hoàng Hậu

2. Hoàng quý phi (cao nhất trong các phi tần), Quý phi

3. Phi: nhân hậu phi, Thục phi, Trang phi, Kính phi, Huệ phi, Thuận phi, Khang phi, Ninh phi

4. Tần: Đức tần, nhân từ tần, Trang tần, Lệ tần, Huệ tần, An tần, Hoà tần, Hy tần, Khang tần

==========================

Thời nhà Thanh

1. Hoàng hậu

2. Thiết yếu nhất phẩm: Hoàng quý phi

3. Thiết yếu nhị phẩm: Quý phi

4. Chính tam phẩm: Phi

5. Thiết yếu tứ phẩm : Tần

6. Chính ngũ phẩm: Quý nhân

7. Thiết yếu lục phẩm: thường xuyên tại

8. Thiết yếu thất phẩm: Đáp ứng

9. Chủ yếu bát phẩm: Quan đàn bà tử

2. Xưng hô lúc nói chuyện:

– Xưng hô cùng với Thái thượng hoàng/Thái hậu… : Phụ hoàng, mẫu mã hậu, …

Tự xưng: Thần thiếp

– Xưng hô cùng với vua: bệ hạ/hoàng thượng/đại vương….

Tự xưng: Thần thiếp…

– Xưng hô với những phi tử khác: tỷ/muội hoặc theo tước đoạt hiệu…

– Xưng hô cùng với hoàng tử, công chúa…: Hoàng nhi hoặc theo tước hiệu hoặc call tên thân mật…

– Xưng hô với các quan, cung nhân..: Theo tước hiệu, chức quan…

Tự xưng: Bổn cung

====================

IV. Con vua

1. Tước đoạt hiệu: Thường cố nhiên thứ từ bỏ (ví dụ: đại công chúa…)

– đàn ông vua (gọi chung) :

Thời Hạ – thương – Chu tới thời công ty Tần: Công tửThời nhà Hán đến thời công ty Minh: Hoàng tửThời bên Thanh: A ca

– đàn bà vua (gọi chung) = Hoàng nữ/công chúa/cách giải pháp (thời đơn vị Thanh)

– Hoàng tử được hướng dẫn và chỉ định sẽ lên ngôi = Đông cung thái tử/Thái tử

Vợ thái tử :

1. Vợ lớn = thái tử phi

2. Vợ bé = Trắc phi/thứ phi

*Thời Tây Hán phân cung cấp bậc:

1. Thái tử phi

2. Lương đệ

3. Nhụ tử

4. Phu nhân

*Thời Đường phân cấp cho bậc:

1. Thái tử phi

2. Lương đệ

3. Lương Viên

4. Thừa Huy

5. Chiêu Huấn

6. Phụng Nghi

– vk Hoàng tử/A ca

1. Bà xã lớn = Hoàng tử phi/Hoàng túc/Đích phúc tấn (thời công ty Thanh)

2. Vợ bé nhỏ = Trắc phi/Thứ phi/Trắc phúc tấn (thời công ty Thanh)

– ck Công chúa/Cách phương pháp = Phò mã/Nghạch phò

Lưu ý: những vị hoàng tử khi đã trưởng thành và cứng cáp thường được phong tước Vương dĩ nhiên đất phong.

2. Xưng hô khi nói chuyện:

– Xưng hô cùng với Thái thượng hoàng/Thái hậu… : tôn thất gia/Hoàng nãi nãi hoặc Hoàng tổ mẫu…

Tự xưng: Nhi thần hoặc xưng tên

– Xưng hô với vua: Phụ hoàng/Phụ vương…

Tự xưng: Nhi thần/Hoàng nhi hoặc xưng tên

– Xưng hô với hậu phi:

Xưng hô với Hoàng hậu: mẫu hậu/Hoàng hậu nương nương/Vương hậu nương nương….Xưng hô với bà bầu ruột: chủng loại phi/mẫu thânXưng hô với cung phi khác: chủng loại phi hoặc gọi “Tước hiệu + nương nương”

Tự xưng: Nhi thần…

– Xưng hô với các hoàng tử, công chúa khác: Hoàng huynh, Hoàng tỷ, Hoàng muội, Hoàng đệ…

– Xưng hô với các quan, cung nhân..: Theo tước hiệu, chức quan…

Tự xưng: Ta, bổn hoàng tử/bổn công chúa, …

====================

V. Vương**Vương gia/Thân vương: tước đoạt hiệu ban cho đồng đội hoặc con của vua

1. Tước đoạt hiệu:

Tên khu đất phong + vương/thân vương vãi (ví dụ: Lương vương, Ung thân vương…)

2. Xưng hô khi nói chuyện:

– Xưng hô với Thái thượng hoàng/Thái hậu/Hoàng đế/Hoàng hậu… : Theo tước đoạt hiệu…

Tự xưng: Thần/Nhi thần (tùy thân phận)

– Xưng hô với những quan, cung nhân..: Theo tước hiệu, chức quan…

Tự xưng: Bổn vương/Cô gia

3. Tước hiệu trong vương phủ

– vk Vương gia/Thân vương:

1. Vk lớn = vương phi/Đích phúc tấn

2. Vợ bé nhỏ = Trắc phi/Thứ phi/Trắc phúc tấn

3. Phu nhân (ngang với thiếp)

– con Vương gia/Thân vương:

Con trai = Quận vương/Bối lặcCon trai kế thừa vương vị = nắm tửCon gái = Quận chúa/Cách cáchCon dâu = Quân vương phi/Phúc tấn/Phu nhânCon rể = Quận mã/Ngạch phò

Quận vương/Bối lặc: tước hiệu ban cho con cháu của vua

1. Tước đoạt hiệu:

Quận vương hoặc Bối lặc (Thời công ty Thanh, Kỳ chủ chén kỳ ngang với Bối lặc)

2. Xưng hô lúc nói chuyện:

– Xưng hô với Thái thượng hoàng/Thái hậu/Hoàng đế/Hoàng hậu… : Theo tước đoạt hiệu…