V. I. Lê-nin.

Bạn đang xem: Chủ nghĩa duy vật lịch sử là học thuyết

Các Mác - sơ sài tiểu sử, hẳn nhiên sự trình bày chủ nghĩa Mác”. Trong V. I. Lê-nin.Toàn tập, tập 26. Nxb. Bao gồm trị quốc gia, Hà Nội, 2006, tr. 51-111. | bản tiếng Anh:The Marxist Doctrine.

Xem thêm: Cách Dùng Tai Nghe Không Dây Đúng Cách Tốt Nhất

Mục lục

1. Qua quýt tiểu sử

2. Nhà nghĩa duy vật dụng triết học

3. Phép biện chứng

4. Quan niệm duy vật định kỳ sử

5. Đấu tranh giai cấp

Nhận thấy chủ nghĩa duy đồ cũ là ko triệt để, chưa hoàn bị cùng phiến diện, buộc phải Mác đến là rất cần phải "làm cho khoa học xã hội tương xứng với các đại lý duy vật, và phụ thuộc cơ sở đó để tôn tạo khoa học ấy"<1> . Nếu, nói chung, nhà nghĩa duy vật lấy tồn trên để lý giải ý thức chứ chưa hẳn ngược lại, thì khi vận dụng vào cuộc sống xã hội của chủng loại người, nó cần phải lấy tồn tại xã hội để lý giải ý thứcxã hội. Mác nói ("Tư bản", quyển 1): "Kỹ thuật học cho thấy rõ phương thức ảnh hưởng tác động của con người đối với tự nhiên, cho thấy thêm rõ quá trình sản xuất trực tiếp thành lập và hoạt động sống vật chất của nhỏ người, và do đó cho biết thêm rõ xuất phát của đều quan hệ xã hội và của các ý niệm tinh thần phát hình thành từ mọi quan hệ xã hội ấy"<2> . Vào lời tựa của công trình "Góp phần phê phán kinh tế chính trị học", Mác nêu ra một công thức hoàn chỉnh về những nguyên tắc cơ bạn dạng của công ty nghĩa duy vật vận dụng vào xã hội loài người và lịch sử hào hùng loài người, như sau:

"Trong sự cấp dưỡng xã hội ra đời sống của mình, con người có những tình dục với nhau, số đông quan hệ tuyệt nhất định, tất yếu, độc lập với ý mong mỏi của họ, tức đều quan hệ sản xuất, hầu hết quan hệ tiếp tế này tương xứng với một trình độ phát triển nhất định của các lực lượng chế tạo vật chất của họ.

Toàn cỗ những quan tiền hệ cấp dưỡng ấy họp thành cơ cấukinh tế của xóm hội, tức đại lý thực tại, bên trên đấy dựng nênmột phong cách xây dựng thượng tầng pháp luật và chính trị, với thíchứng với cơ sở thực tại đó thì bao hàm hình thái nhấtđịnh của ý thức xã hội. Cách tiến hành sản xuất ra đời sống vật chất quyết định quá trình sinh hoạt thôn hội, thiết yếu trị và lòng tin nói chung. Không phải ý thức của con người quyết định tồn trên của họ; trái lại, bao gồm tồn tại xã hội của họ đưa ra quyết định ý thức của họ. Tới một trình độ trở nên tân tiến nào đó, lực lượng thêm vào vật chất của làng mạc hội sẽ xích míc với nhữngquan hệ sản xuất hiện thêm có, hay − đây chỉ cần cách biểu đạt về mặt pháp lý − với phần đa quan hệ sở hữu trong số ấy từ trước đến nay các lực lượng thêm vào vẫn phân phát triển. Từ địa điểm là vẻ ngoài phát triển của những lực lượng sản xuất, hồ hết quan hệ chế tạo ấy biến hóa những trở ngại cho đầy đủ lực lượng sản xuất. Lúc đó bắt đầu một thời đại cách mạng xóm hội. đại lý kinh tế chuyển đổi thì toàn bộ cái phong cách xây dựng thượng tầng vật dụng sộ cũng trở thành đảo lộn ít nhiều nhanhchóng. Khi phân tích những cuộc hòn đảo lộn ấy, fan ta phải luôn luôn rành mạch sự đảo lộn vật chất − mà bạn ta hoàn toàn có thể lấy sự đúng chuẩn của khoa học tự nhiên và thoải mái ra để xác nhận − của các điều kiện kinh tế tài chính của sản xuất, với rất nhiều hình thái pháp lý, thiết yếu trị, tôn giáo, thẩm mỹ và nghệ thuật hay triết học, tómlại là với gần như hình thái bốn tưởng thông qua đó người ta nhận thức được xung đột nhiên ấy và chống chọi khắc phục nó.

Không thể phán đoán một fan mà chỉ địa thế căn cứ vào ý kiến của chính tín đồ ấy về phiên bản thân, cũng như không thể phán đoán 1 thời đại đảo lộn nào kia màchỉ địa thế căn cứ vào ý thức của thời đại ấy. Trái lại, phải phân tích và lý giải ý thức ấy bởi những xích míc của đời sống thiết bị chất, bởi sựxung đột hiện bao gồm giữa những lực lượng tiếp tế của buôn bản hội với hầu hết quan hệ sản xuất...". "Về đại thể, có thể coi các phương thức sản xuấtÁ châu, cổ đại, phong kiến và tư sản tiến bộ là nhữngthời đại tiến triển dần dần của hình thái kinh tế xã hội"<3>. (Xem bí quyết vắn tắt của Mác viết trong bức thư nhờ cất hộ Ăng-ghen ngày 7 tháng Bảy 1866, đầu đề là: "Lý luận của họ về việc tư liệu sản xuất quyết định tổ chức lao động"<4>.)

Việc phát hiện nay ra ý niệm duy vật định kỳ sử, hay nói đến đúng hơn, bài toán áp dụng, việcvận dụng triệt để nhà nghĩa duy vật giúp thấy xét nghành nghề những hiện tượng lạ xã hội, đã vứt bỏ được nhị khuyết điểm căn phiên bản của đa số lý luận lịch sử dân tộc trước kia. Một là, các lý luận này cùng lắm thì cũng chỉ xem xét những hộp động cơ tư tưởng của hoạt động lịch sử của bé người, cơ mà không nghiên cứu căn nguyên của các động cơ đó, không phát hiện ra tính quy mức sử dụng khách quan liêu trong sự cách tân và phát triển của hệ thống quan hệ làng hội với không nhận ra rằng trình độ cách tân và phát triển của thêm vào vật chất là bắt đầu của phần đa quan hệ ấy. Nhì là, phần đa lý luận trước kia vẫn không nói đến chính ngay hành vi của quần chúng nhân dân, còn nhà nghĩa duy vật lịch sử, thì lầnđầu tiên, đã hỗ trợ ta phân tích một cách đúng chuẩn như khoa lịch sử vẻ vang tự nhiên, những đk xã hội của cuộc sống quần bọn chúng và những biến đổi của những đk ấy." xóm hội học" và lịch sử vẻ vang học trước Mác thì rất nhiều lắm cũng chỉ tích lũy được đông đảo sự kiện nguyên xi, cóp nhặt từng mảnh, còn chỉ trình bày một vài mặt nào kia của quá trình lịch sử. Công ty nghĩa Mác mở đường mang lại việc nghiên cứu và phân tích rộng rãi và toàn vẹn quá trình phát sinh, phát triển và suy tàn của những hình thái kinh tế tài chính xã hội, bằng cách xem xét toàn cục những xu thế mâu thuẫn nhau, bằng phương pháp quy những xu thế ấy vào những đk sinh hoạt và sản xuất đã được xác định ví dụ của các giai cấp trong thôn hội, bằng phương pháp gạt bỏ chủ nghĩa khinh suất và thái độ tuỳ nhân thể khi tuyển lựa những tứ tưởng "chỉ đạo" giỏi khi lý giải những tư tưởng ấy, bằng phương pháp vạch ra nguồn gốc của mọi tư tưởng với của hầu như xu hướng khác biệt trong tâm lý của lực lượng cung cấp vật chất, ko trừ một bốn tưởng, một xu thế nào cả. Con fan tự mình tạo ra sự lịchsử của chính mình, nhưng loại gì ra quyết định những động cơ của con người và của bao gồm quần bọn chúng nhân dân; nguyên nhân của hầu hết xung đột trong những tư tưởng mâu thuẫn và một trong những nguyện vọng mâu thuẫn là gì; cục bộ những xung bất chợt ấy trong toàn bộ xã hội loài fan là như thế nào; những đk khách quan của sự việc sản xuất thành lập sống đồ chất, tức là những đk làm cửa hàng cho mọi hoạt động lịch sử của con người, là phần đông gì, quy luật phát triển của những điều kiện ấy là gì − Mác đã chăm chú đến toàn bộ những sự việc ấy với đã gạch ra con phố nghiên cứu lịch sử vẻ vang một biện pháp khoa học, coi lịch sử dân tộc là một quá trình thống duy nhất và có quy luật, mặc dù quá trình đó cực kỳ phức tạp và có rất nhiều mâu thuẫn.